Tussen getijden en donder: Frantz Zéphirins "Drum"

Dompel jezelf onder in een blauw dat meer is dan alleen kleur: het is sfeer. In Frantz Zéphirins "Trommel" lijkt de wereld ondergedompeld in een spiritueel water, waar symbolen als sterrenbeelden zweven en gezichten als herinneringen in dromen verschijnen: plotseling, intiem en met een stille aandrang. Dit is het soort schilderij dat niet stilstaat. Het luistert. Het neuriet. Het waarschuwt. Het zegent.

De trommel die ziet

In het midden van het schilderij staat een monumentale trommel , niet zomaar als instrument, maar als een kosmisch altaar , een levend voetstuk waar geluid visie wordt. Het bovenvlak is bleek, bijna aards, als een versleten heilige steen, maar in de kern bevindt zich een enkel, alziend oog , omringd door groen en omrand met rood, gebarsten als de opgedroogde klei van een rivierbedding. Het lijkt oeroud, wakker en ongelooflijk alert, alsof de trommel zo lang bespeeld is dat hij heeft geleerd de wereld te observeren die hem observeert.

Rondom de trommel kronkelen houten vormen als opgerolde perkamenten of spiraalvormige hoorns , die opgeslagen boodschappen en ritmes suggereren die het verhaal vertellen. Daaronder wordt de trommel een portaal: een donkere, taps toelopende doorgang waar figuren samenkomen alsof ze zich in een klankgrot bevinden.

In die schaduwrijke ruimte verschijnt een kleine groep mensen – felgekleed, dicht bij elkaar – als getuigen, pelgrims of afstammelingen die aan de monding van een heilige beek staan. Ze bevinden zich niet zomaar "in" het schilderij; ze voelen zich erdoor omarmd , alsof de trommel hen beschermt, of roept, of beide.

Boven ons verdikt de hemel zich tot een nachtelijk, stormachtig rijk, met golven van indigo en middernachtblauwe wolken. In die bovenste ruimte zweeft een krachtig gezicht: donker, lichtgevend en gecentreerd, met opvallende rode ogen en een witte, sikkelvormige figuur eronder, deels glimlach, deels maan, deels masker. Het straalt de griezelige kalmte uit van een geest die je naam kent zonder hem uit te hoeven spreken.

Aan de zijkanten is het schilderij gevuld met herhaalde figuren in blauwe tinten : vrouwelijke vormen, rechtopstaand en onbeweeglijk, als bewakers ingebed in de randen van een tempelmuur. Ze vormen een ritueel kader, alsof de scène zich afspeelt in een levend heiligdom. Tussen hen zweven cirkelvormige bollen – planeetachtige stippen in groen, geel en vurig rood – kleine werelden die suggereren dat het ritme van de trommel het menselijke overstijgt .

Nabij de bodem keert het water terug: donkere, rimpelende lijnen als een ceremoniële zee. Vreemde wezens bewegen zich erin: een roze figuur die een arm opheft alsof ze groet, waarschuwt of wenkt; een andere figuur met gestippelde, tentakelachtige uitsteeksels die omhoog rezen als koraal, zenuwen of spirituele antennes. Alles lijkt hier verbonden door een onzichtbare impuls: het gevoel dat de trommel niet alleen bespeeld wordt, maar dat hij de wereld bespeelt .

Dit is Zéphirins gave: een schilderij dat doet denken aan een mythe die je je bijna herinnert, waarin het geluid een brug is en de brug een oog heeft.

Deel uw visie

Voordat je naar deze prachtige afbeelding kijkt, sta even stil en bedenk wat je geest van deze woorden heeft gemaakt:

• Wat zag je als eerste voor je: het oog, de trommel, de figuren of het water?

• Welke aanwezigheid ervoer u als sterker: die van de beschermer, de getuige of de geest?

• Leek het op een droom, een ceremonie of een verhaal dat je niet kunt plaatsen?

Deel gerust je interpretatie in de reacties hieronder: wat je voelde dat de trommel in deze wereld deed en wat hij je probeerde te laten voelen.

Kijk nu zelf maar

Was jouw verbeelding dicht bij het doek?

👉 Klik hier om "Drum" van Frantz Zéphirin te bekijken. Dit is slechts één van de vele visuele schatten van Haiti Collection Privée . Verken de galerie en ervaar de diepte en de ziel van de Haïtiaanse kunst.